Hoe blijf ik gemotiveerd?

Vandaag wil ik het graag met je hebben over een onderwerp dat hier in de praktijk regelmatig wordt besproken: motivatie. ’Hoe kan het nou toch, dat het me niet lukt om gewoontes te blijven volhouden? Dat ik steeds opnieuw terugval als het moeilijk wordt?’ Wat kan het frustrerend zijn om te merken dat wat je graag wilt zien gebeuren, je niet lukt. Misschien herken je dat ook wel.

Motivatie, dat is iets geks. Het start vaak met dat je ervaart dat er dingen zijn die je niet meer wilt. Op lichamelijk gebied kan dat bijvoorbeeld zijn dat je langzaam maar zeker steeds zwaarder wordt. Of dat je bepaalde eetgewoontes hebt die je in de weg zitten; vaak tussen de bedrijven door eten bijvoorbeeld, of helemaal vergeten te eten. Of dat je veel loopt te snacken. Of eetbuien hebt op momenten dat je niet lekker in je vel zit.

En ineens denk je: dit wil ik niet meer. Het moet anders. Ik ga er iets aan doen. Meestal ben je dan helemaal vol van dat wat je wél wilt: een streefgewicht bereiken bijvoorbeeld. Of minder moe zijn. De trap op kunnen lopen zonder buiten adem te zijn als je bovenaan bent. Je bent erg gemotiveerd om dat doel te bereiken, die motivatie geeft je vleugels en je gaat ervoor. En als je in het begin snel resultaat ziet, ga je natuurlijk vol enthousiasme verder. Hier doe je het voor!

Dag motivatie

Maar dan, na een aantal weken, komt er een moment dat je gefrustreerd opmerkt dat je geen resultaat hebt gehaald. Je bent bijvoorbeeld niets afgevallen die week.
‘Hoe kan dat nou??’ Vaak is er een oorzaak voor te vinden. Maar soms ook niet, en je begrijpt er niets van. Maar goed, je pakt de draad weer op. Gewoon doorgaan! Toch voelde deze eerste hapering niet leuk, en heeft het een beetje twijfel veroorzaakt.
Je denkt eigenlijk alleen maar aan wat er misging. En als je dit soort momenten vaker hebt, verdampt langzaam (of in één klap) je motivatie. Waar doe je al die moeite ook voor, als het toch niets oplevert!

Dit is wat er gebeurt. In het begin putte je uit een grote bron van wilskracht. De wil om dingen anders te gaan doen was groot. Je doel was ook helder. En je succeservaringen op korte termijn maakten dat je nog harder ging rennen. Maar op het moment dat het tegenzit, komt het niet meer zo aan op wilskracht. Begrijp me niet verkeerd, wilskracht is heel belangrijk. Zonder wilskracht of doorzettingsvermogen is het hele plan bij voorbaat gedoemd te mislukken. Maar wanneer je merkt dat het gaandeweg moeilijker wordt, of dat het meer tijd kost dan je had verwacht, begin je vaak te twijfelen aan jezelf en aan je eigen kunnen. En of het wel de moeite waard is allemaal. En is wilskracht alleen niet meer genoeg.

Automatische piloot

Je vergeet dan dat je geen korte termijndoel hebt. Je wilt iets bereiken wat niet in een dag geregeld is. Het kost tijd en moeite. Om je doel te bereiken is ander gedrag nodig dan eerst. Veel van ons gedrag is echter onbewust en automatisch. Om gedrag te veranderen, heb je dus bewust, ander gedrag nodig. En op momenten dat het zwaar wordt, als je moe bent bijvoorbeeld, neemt onze automatische piloot het over en val je gemakkelijk terug in oud gedrag. Het doel dat je had lijkt dan bij nader inzien toch te groot en te onbereikbaar.

Dat doel is dus een doel dat tijd nodig heeft. En iedere stap die je zet richting dat doel, is heel goed. Maar het vervelende is, dat als het een klein stapje is, die vaak niet meetelt voor je eigen gevoel.

Om dit te doorbreken kun je jezelf helpen. Door ten eerste kleine meetbare subdoelen te gaan maken, die je op relatief korte termijn kunt halen. Daar kun je je volledige aandacht op richten. Een voorbeeld, je stelt als doel: ‘ik drink mijn koffie voortaan zonder suiker. Daar neem ik drie weken de tijd voor om aan te werken en te wennen.’ (Uit onderzoek blijkt overigens ook, dat het gemiddeld drie weken duurt voordat je daaraan gewend bent. Valt mee, toch?) Maar na die drie weken doorbijten, kan je dat subdoel van je lijstje vinken. En doe je voortaan nooit meer suiker in je koffie, want dat is echt niet meer te drinken dan! Dat heb je mooi binnen drie weken bereikt. Feestje!!

En dan is het tijd voor het volgende subdoel .

Je drijfveren

En ten tweede, wat enorm gaat helpen, is: op zoek gaan naar je drijfveren. En die gaan verder dan je doelen. Hoe zit dat dan en wat houdt dat in? Je drijfveren vinden kun je doen door jezelf af te vragen: waarom wil ik eigenlijk die 70 kg wegen? Waarom wil ik anders gaan eten? Waarom wil ik… Door hier dieper over na te denken kom je dan op onderliggende antwoorden als: ‘ik wil gezond blijven.’ ’Ik wil een fittere moeder zijn dan die ik zelf heb.’ ’Ik wil van mijn leven genieten en alles kunnen blijven doen wat ik belangrijk vind.’ ’Ik wil mezelf meer waard vinden en beter zorgen voor mijn lichaam.’

Zodra je ervaart wat er ten diepste onder jouw doel ligt, wat jouw belangrijke waarden in het leven zijn, boor je een krachtbron aan van ongekende kracht. En dan is die motivatie misschien op sommige dagen ver te zoeken,  je drive is daar niet van afhankelijk. Zo kun je na een mindere dag de draad ook weer goed oppakken, omdat je weet waarom je het doet.

Niet vanzelf

Het is belangrijk om te weten dat het niet zo is dat het nu vanzelf gaat. Sorry. Ik wil de pret niet bederven, en ik zou willen dat het wel zo zou werken, voor jou en voor mij.
Dat je overtuigingen, je waarden, spontaan zouden leiden tot een gepassioneerd gezond leven, zonder moeite. Maar helaas, zo is het niet. Gewoontes aanpassen gaat niet vanzelf. Je lichaam wil heel graag de makkelijkste, fijnste, snelste oplossing. Het is gewend aan je oude gewoontes. Veranderen kost moeite en je lichaam wil dat liever niet. En het kost ook nog eens tijd, die je misschien wel veel te lang vindt duren.

Maar als je weet dat die weerstand voelen heel normaal is, kun je het enige doen wat je moet doen: doorzetten. Omdat je waarom groter is dan je weerstand. Omdat je de kracht hebt om gewoontes om te buigen en te veranderen. Die kracht zit in jou, die heb je gekregen. Je hoeft hem alleen maar te vinden.

Moeite en tijd zal je moeten dragen, leuker kan ik het niet maken. Maar als je dat accepteert en je erop voorbereidt, komt er ook ruimte. Voor geduld met jezelf, voor oefentijd. En leer je gaandeweg dat er geen falen bestaat. Je slaagt, of je leert. Je valt om en veert weer terug. En zo groei je structureel en blijvend richting jouw mooie doel.